Ana Sayfa Yazı Shapeshift Prism

Shapeshift Prism

Dünyanın velayete dayanmayan ilk portföy yönetim aracı olan Shapeshift'i kullanarak hızlı ve basit bir biçimde kripto varlık portföyü oluşturmak mümkün, üstelik varlıklarınızı aracı kurumlara emanet etmeden.

PAYLAŞ

Shapeshift Prism ile Kripto Fonlara Yatırım.

Tüm kripto varlıkların toplam piyasa değerinin geçtiğimiz aylarda dörde katlanarak yaklaşık 110 milyar dolara ulaşması ve Bitcoin’in buradan aldığı payın son birkaç ayda %85’ten %50’ye düşmesi, yatırımcıların yalnızca Bitcoin değil daha pek çok dijital varlığa ilgi duyduğunu açıkça gösteriyor.

Belki de Fidelity kullanıcılarının Coinbase‘deki bitcoin ve ether bakiyelerini görebilmelerinin, çeşitlendirilmiş kripto varlıklara yatırım yapan neredeyse 20 yeni yatırım fonunun bu yaz devreye girecek oluşunun ve piyasaya sürülen sikkelerin (ICO) her geçen saat ile daha da baş döndürücü miktarlarda kaynak toplamasının sebebi budur.

Gel gelelim, kripto işindeki eskilerin bildiği üzere, bu alana yatırım yapan lisanssız yatırımcıların sikkelerini bir borsada tutmaları tehlikelidir. Mt. Gox’dan 470 milyon dolar değerinde sikkenin çalınmasından tutun da birkaç ay önce Coinbase GDAX’da etherin aniden 0.10 dolar seviyesine çakılmasına kadar, Bitcoin ve Ethereum geçmişi anıtsal korsanlık vakaları ve borsalarda gerçekleşen diğer talihsizliklerle doludur.

Ticaret ile uğraşanların sikkelerini bir borsada tutmaları gerekse de günlük buy-and-hold yani satın alıp bekleme (veya bitcoin jargonu ile buy-and-hodl) yatırımı yapanlar için bu, girilmesi gereksiz olan bir tehlikedir. Ve bir sürü dijital varlık satın alıp ardından özel anahtarları kendi donanımınızda veya bir sürü soğuk cüzdan üzerinde tutmak da kendine has riskler taşımaktadır. Sonra bir de kolaylık etmeni var. Ya bir pozisyonu hızlıca likide etmek isterseniz?

Bu noktada Shapeshift’in yeni yatırım ürünü Prism devreye giriyor.

Ethereum üzerinde çalışan ilk akıllı sözleşme tabanlı finansal ürün olan Shapeshift Prism.
Ethereum üzerinde çalışan ilk akıllı sözleşme tabanlı finansal ürün Shapeshift Prism.

Prism sayesinde kripto yatırımcılar birçok kripto varlıktan oluşan Ethereum tabanlı portföyler oluşturabiliyorlar. Üstelik sikkelerini borsalarda tutmak ve her bir sikkeyi satın alıp ardından güvenliğini sağlamak gibi zahmetli süreçlerle uğraşmak zorunda kalmıyorlar. Beta aşamasında olmasına ve biraz daha cilaya ihtiyaç duymasına rağmen Prism birçok seviyede çığırlar açtığı hissini veriyor ve akıllı sözleşmelerin gücünü ortaya koyan erkenci bir son kullanıcı ürününü temsil ediyor.

Shapeshift baş idari amiri Erik Voorhees “Bu ezber bozan bir ürün çünkü ilk kez velayete dayanmayan bir portföy ortaya çıkıyor” diyor ve banka müşterilerinin paraları konusunda bankalara güvenmek zorunda oldukları notunu düşüyor ki kötü ipotekli borçların kimin elinde olduğunu bankaların bilmediği finansal kriz sırasında, bu durum bir problem haline gelmişti. Benzer bir biçimde 2015’te Güney Kıbrıs’taki banka müşterileri tek taraflı bir saç tıraşına zorlandığında, bu işlem tüm banka hesaplarına uygulanmıştı. Prism gibi bir ürün aracılığıyla varlıklarına kendileri velayet eden kripto varlık sahipleri, bu tip problemleri engelleyebilirler.

Velayete dayanmıyor oluşu, Prism’in aslında seçtiğiniz kripto varlıklara yatırım yapmadığı ve onları elinde bulundurmadığı anlamına geliyor. Peki öyleyse hazırladığınız prism (prizma) ile para kazandığınızda, bu getiri nereden gelmektedir? Shapeshift’ten gelmektedir. An itibarıyla Shapeshift her bir prizmayı tam teminat altına almaktadır. (Şimdiye değin beta sürümü yalnızca 1275 kişinin kullanımına açıldı. Sayıları 200 olan faal prizmaların sayısı geçen haftaki bitcoin zoraki çatallanması sırasında bir tane azaldı. Yani portföyünüz %20 artış kaydettiğinde onu kapatırsanız, açtığınız sırada koyduğunuzdan %20 daha fazla ether alırsınız. Bu fazlalık, Shapeshift’in ödediği teminattan gelmektedir. Eğer %20 kayıp yaşarsanız, Shapeshift, koyduğunuz etherin %20’sini alacaktır. Arka planda Shapeshift açtığı kısa pozisyonlarda uzun oynayarak, kur riskine karşı önlem almaktadır.

Shapeshift’in tereddütlü bir biçimde Ocak ayında devreye almayı planladığı bir sonraki büyük özellik ise şu: Teminatın tamamını Shapeshift’in tek başına yüklenmesi yerine, kullanıcılar da primazların diğer tarafını yüklenebilecekler. Şu sıralar Shapehift, prizmalar içindeki belirli varlıkların veya prizmaların tamamının diğer tarafını yüklenebilmeleri için kullanıcılara imkân tanımayı planladıklarını söylüyor.

Çeşitlendirilmiş kripto varlık portföyü oluşturmak süreci ile epey aşina olan ve aynı zamanda 2011 yılından beri Bitcoin ile içli dışlı olan Polychain Capital adlı kripto yatırım fonunun kurucusu ve CEO’su Olaf Carlson-Wee, Prism’in kullanıcı dostu olmasının, onu kayda değer bir ileri adım haline getirdiğini söylüyor:

“Eğer 10 kripto sikkeden oluşan bir portföy istiyorsanız, yalnızca bu portföyü işleme koymak dahi en az bir günün tamamına mal olacaktır. Eğer birinci gün Coinbase üyeliği açarsanız, 1000 dolarınız varsa ve 10 kripto paraya 100’er dolar yatırmak istiyorsanız, borsalara kayıt olmak, bitcoin satın almak, kimliğinizi onaylatmak, banka hesaplarınızı onaylatmak, bitcoininizi bilfiil almak, bitcoini nakletmek, onay için her ne kadar zaman geçecekse beklemek, ardından bir kripto-kripto satış defteri üzerinde ticaret yapmak ve ardından eğer güvende olmak istiyorsanız tüm aldıklarınızı tek tek borsadan çekmek… Bu yedi saat süren bir süreçtir. Ardından 10 farklı kripto para birimi için cüzdan yazılımlarını indirip, muhtemelen bir de o kripto paraların blok zincirlerini senkronize edersiniz (yani kopyasını indirerek eşitlersiniz). Bu süreç kullanıcı deneyimi açısından tam bir felakettir. Ben Polychain’de bunu yapmak durumunda kalıyorum. Benim iyi yaptığım şey işte bu. Fakat sıradan insanlar artık alt tarafı 1000 dolarlık ether alıp (Coinbase’de halen bazı pürüzler var ama, nihayet etheri elde ettikleri zaman), kripto varlıklardan oluşan bir portföye anında erişim kazanabilirler. Bu çok, çok daha kolay bir yol.”

Prism’in bir diğer ilgi çekici özelliği ise yatırımcılara blok zinciri tabanlı varlıkların Ethereum türevlerini oluşturma imkânı vermesi. Söz gelimi, yalnızca Monero’dan oluşan bir prizma oluşturabilirsiniz. Bu durumda Monero’da bulunan mahremiyet özelliklerinden yararlanamayacak olsanız da, artık Ethereum uyumlu bir biçimde bu Monero varlığının ticaretini yapabilirsiniz. Farklı blok zincirlerini birlikte işler hale getirmek için çalışmalar yürüten birçok insan olsa da Carlson-Wee Prism’in “zincirler arası etkileşimi daha kolay hale getirecek olan büyük bir trendin başlangıcı” olduğunu söylüyor, en azından iktisadi anlamda.

Dahası, sitede bulunan ve prizmaları derecelendiren liderlik tahtası sayesinde, Prism’in sosyal bir boyutu da bulunuyor. Yalnızca kripto varlık odaklı çalışan ilk alım uzmanı olan ve aynı zamanda Prism’i test de etmiş olan Chris Burniske, Prism sayesinde varlık yönetiminin eğlenceli hale geldiğini söylüyor ve şöyle diyor: “Bazı Y kuşağı mensuplarının piyasalara duydukları kuşkuyu aşmalarına yardımcı olabilir çünkü süreci sosyal ve eğlenceli bir deneyim haline getiriyor. Becerikli fon yöneticilerinin, bir dizi ilişkiye sahip olmaya ihtiyaç duymaksızın, doğal bir biçimde tepeye yükselmelerine imkan sağlayacağı için fon yönetimini demokratik bir hale getirecektir.” Ayrıca her fon yöneticisinin işlem geçmişi, blok zinciri üzerinde denetime açıktır.

2011 yılından beri bitcoin ile aşina olan Voorhes ayrıca Prism’in yüzünü kullanıcıya dönmüş olan ilk Ethereum tabanlı gerçek hayat finansal akıllı sözleşmesi olduğuna inanıyor ve ürünün (bir zamanlar) tüm dünyanın kullanımına açık olduğuna vurgu yapıyor: “Nijerya’da yaşayan 20 yaşındaki bir çocuğun cep telefonunu kullanarak milyonlar değerinde bir portföyü idare ettiğini hayal edebilirsiniz.” Ve diğer yatırımcılar onu takip eder veya prizmalarını kopyalarsa, onların ödediği ücretlerin bir kısmını da o alacaktır.

Daha başlarda beta sürümüne katılma izni elde ettim ve genel olarak süreci kolay buldum fakat yine de kripto para birimleri ile haşır neşir olmayan sıradan kullanıcılar süreci biraz fazla teknik bulabilirler. Ayrıca ürün yeni olduğu için henüz taşıdığı potansiyel kadar sağlam değil. Bu sebeple, portföyün zaman içindeki başarımını gösteren çizgi grafikler gibi, bir varlık yönetim aracında bulunmasını umacağınız belirli özellikler halen Prism’de bulunmuyor.

Yerleşik olarak Shapeshift desteği sunan Exodus adlı bir masaüstü uygulamasını indirdim. (Farklı bitcoin cüzdanları ile ilgili bilgileri burada bulabilirsiniz). Ardından bir miktar ether bulundurduğum Coinbase hesabıma giriş yaptım ve Coinbase hesabımdan Exodus’taki ether adresime 1 ETH yolladım. Bu adımın gerekli olmasının sebebi, Prism gibi akıllı sözleşmelerle işlem yaparken, bunu özel anahtarlarına sahip olduğunuz bir cüzdan kullanarak yapmak zorunda olmanızdır. Coinbase ve Xapo gibi hizmetler özel anahtarlarınızı sizin adınıza idare ettiklerinden ötürü, akıllı bir sözleşme ile etkileşim kurarken denetimini elinizde tuttuğunuz bir cüzdan kullanmanız gerekir.

Coinbase’den gelen etherin Exodus hesabımda görünmesi 30 saniye sürdü. Yerel banka transferleri için asgari bir günden üç güne kadar süren gecikmeleri yaşayanlar yahut uluslararası para nakil işlemleri için bir hafta ya da daha uzun bekleyenler, etherimi neredeyse anında Exodus’ta gördüğüm için neden büyük bir heyecan duyduğumu anlayacaklardır. Sürekli blok zinciri teknolojisi üzerine yazdığım halde, onu bilfiil kullandığımda sanki gelecekte yaşıyormuşum gibi büyüleyici bir hisse kapılıyorum.

Ardından sikkelerimi seçtim ve paylarını belirledim. (Tercihlerimi mahremiyet sikkeleri Monero ve Zcash, tahmin piyasası Augur’un REP sikkesi, Ethereum, depolama sikkesi Sia ve dağıtılmış hesaplama sikkesi Maidsafe olarak belirledim.) Prism’e kaynak aktarımı için Exodus cüzdanımdaki açık Ethereum adresimi girdim. Prism, belirli bir adrese ne kadar ETH yollamam gerektiğini söyledi. Exodus kullanarak etheri yolladım ve ardından fonların ulaşmasını, tasdik edilmesini, teminat altına alınmasını ve kesinleştirilmesini izledim. 3 dakika içinde bir prizma sahibi oldum.

Gel gelelim, prizmamı oluştururken sunulan sikkeler beni şaşırttı. Bazı adı sanı duyulmamış sikkeler mevcut olduğu halde, rağbet gören bazı sikkeler mevcut değildi. Örneğin piyasa değeri bakımından 180. sırada olan Clams alınabildiği halde 9. sıradaki IOTA veya 16. sıradaki EOS alınamıyordu. Voorhees, Shapeshift’in aldığı pozisyonlara karşı koruma tedbirleri alabilme kabiliyetinin, sunulan para birimlerini belirlediğini söylüyor. Şirket zamanla 100-200 çeşit sikke sunmayı hedefliyor.

Shapeshift önceleri bir prizmayı elde tutmak için aylık %1 ve kapatmak içinse %2.4 ücret alıyordu fakat yüksek aylık ücretler konusundaki feryatlar neticesinde her iki ücret de beta aşaması boyunca sıfırlandı. Aylık ücret zaman içinde piyasa tabanlı hale getirilecek. (%2.4 kapama ücreti aynen kalacak.) Piyasa tabanlı ücretler sayesinde, uzun pozisyon almaları yahut bir prizmayı açığa satmaları için bazı insanlara ödeme bile yapılabilir. Örneğin eğer prizmaları ile uzun pozisyon alan insan sayısı artıyorsa, kısa pozisyon alan insanlara belirli bir ücret ödenebilir. Voorhees, para için faiz veren bir bankadan daha fazla gelir elde etmek amacıyla insanların prizmaların diğer taraflarını yüklenmeyi seçebildiği bir senaryo tasvir ediyor. Örneğin, birisi aylık %0.5 ücret karşılığı 100 Litecoin değerinde bir prizmanın kısa tarafını yüklenmeye karar verirse, 100 LTC’lik açık pozisyon karşı tedbirler ile korumaya alındığı sürece, Litecoin fiyatının aşağı ya da yukarı gitmesinin bir önemi olmayacaktır. “Eğer fiyat yukarı giderse prizmadan ötürü zarar edeceklerdir fakat karşı tedbir sayesinde para kazanarak bunu telafi edeceklerdir. Fakat ellerine sermayelerinin aylık ücreti geçecektir. (…) Bankadan elde edebilecekleri kazanç ile kıyaslanırsa, ödeme kurallarını gözden geçirebildikleri bir akıllı sözleşme sayesinde %6 kazanma fikri ile insanların epey heyecan duyacakları aşikârdır.”

Fakat bir de şu var ki, yalnızca bitcoin, ether veya bir diğer kripto paraya yatırım yaparak kazanabilecekleri ile kıyaslanırsa, insanlar bu getiriler sebebiyle çok da heyecan duymayabilirler.

İlk prizmam bir zamanlar lider tahtasında 6. sıradaydı fakat o andan beridir yokuş aşağı gidiyor. Neredeyse %13 kayıp ile şu an 114. sıradayım. Hâlbuki etherleri elimde tutsaydım %14 kazanacaktım. Buna rağmen, iyi bir varlık yöneticisinin yapacağı gibi, düşük satmayı planlamıyorum.

Makalenin yazarı Laura Shin, Unchained adlı kripto ve blok zinciri podcast sunucusu (Google Play, iHeartRadio, iTunes, Stitcher, TuneIn) ve The Millennial Game Plan adlı kitabın yazarıdır.