Ana Sayfa Yazı Gridcoin Golem’e Karşı

Gridcoin Golem’e Karşı

Dağıtılmış bilgi işlem işlevselliği sağlamayı hedefleyen iki kripto para birimi arasındaki farklar masaya yatırıldığında Gridcoin'in birkaç üstünlüğe sahip olduğu ortaya çıkıyor.

PAYLAŞ

Hem Gridcoin hem de Golem, kripto para çeşnisine sahip dağıtılmış bilgi işlem işlevselliği sağlamayı hedefliyor. Gridcoin ve Golem arasındaki temel farklar şunlardır:

Golem’in henüz çok genç (henüz tek amacı olan, yalnızca CPU ile çalışan ve yalnızca rendering yapan, genel bir SDK veya işlevsel bir pazar yerine sahip olmayan bir prototipten ibaret) olması sebebiyle, bu gözlemlerin bir kısmı nihayetinde geçersiz hale gelebilir. Fakat şimdiki hali ile Golem’in yaklaşımının, birkaç açıdan sorunlu olduğu görülüyor.

Alıcı tarafında bu tip bir üreten tüketici pazarı bulunduğuna dair pek delil yok. Bahsedilen türde bir pazar için, bir bilgisayarın tek başına altından kalkamayacağı çapta büyük işler gerekir. Fakat bunların aynı zamanda a) bir kümeyi (cluster) tamamen kiralamayı veya b) bir yatırım geliştirme çabası çerçevesinde, hâlihazırda var olan ücretsiz devasa kümeden istifade etmek amacıyla bir BOINC projesi oluşturmayı makul hale getirmeyecek kadar da küçük olmaları gerekiyor. Satış tarafında bir pazar var olsa dahi satıcılar sonunda, alıcıların vermeye istekli oldukları fiyatlarla rekabet yahut katılım şansları olmadığını görebilirler. Hatta bilgi işlem güçleri, alıcı bulmak için yetersiz dahi kalabilir.

Gridcoin basitçe tüm projeleri işlemden geçirerek ve temel ödülleri tüm katılımcılar arasında dağıtarak, hem “alıcılar” hem de “satıcılar” için sürekli bir teşvik sunulmasını temin ediyor.

2) Golem bir hizmet platformundan ziyade bir müzayede olduğu için, alıcıların masrafları ve kapasiteyi önceden kestirmeleri mümkün değildir. Basitçe anlatmak gerekirse genel bir kapasite alım anlaşması yapmak yerine alıcıların her görev için, tam gerekli olduğu anda ayrı bir sözleşme oluşturması gerekmektedir. Ek olarak, ölçeklendirmedeki verimsizlik ve elektrik masrafları sebebiyle satıcılar pekâlâ mevcut hizmet sağlayıcılar karşısında cazip bir seçenek olmaktan çıkacak derecede fiyatları yükseltmek zorunda kalabilirler.

Bu, Gridcoin’in kapasite planlamasını muhakkak daha iyi yapacağı anlamına gelmiyor. Fakat Gridcoin hiçbir ek masraf getirmeden “alıcının” ağdaki tüm projelere belirli bir miktar temel destek sunmasını güvence altına alıyor. Bu Golem’in yapabildiği bir şey değil.

3) Müzayede (açık artırma) sistemine odaklandığı için Golem gerçek bir küme sunmak yerine daha çok ufak tefek bilgi işlem görevlerini yükleniyor. Ağa katılanlar için tüm görevler eşit derecede çekici değiller. Alıcılar tarafından önerilen fiyatlar karşılığında ağın belirli bir kesiminin Golem projelerine katılmaya istekli olacağının güvencesi bulunmuyor. (Yani alıcının gelirli bir miktar katılım satın almak için maddi gücünün yeteceğinin de güvencesi bulunmuyor.)

4) Golem hayranlarının çoğu, mevcut bulut bilgi işlem servis sağlayıcılarının fazlalık kapasiteyi değerlendirmek için Golem’in aracılığına başvuracakları varsayımında bulunuyor. Gel gelelim, genel manada böyle fazlalık bir kapasitenin var olduğuna dair delil bulunmuyor. Şirketlerin satabileceklerinden fazla kapasite kurmaları için bir sebep bulunmuyor. Aksine, kapasitenin üzerinde satış yapmak daha yaygın bir uygulamadır. Bu tezler, bahsedilen şirketlerin fazlalık kapasitelerini doğrudan doğruya satmalarının veya farklı şekilde kullanmalarının daha az karlı olacağı yönünde bir varsayım daha yapıyorlar. Bu tehlikeli bir varsayım. (“Fazlalık kapasite” miti ile ilgili daha fazla bilgi için tıklayınız.) “Render çiftliğimin fazlalık kapasitesini satmaktan büyük menmuniyet duyarım” gibi hikayeler bol olsa da, buna imkan veren Bitwrk gibi hizmetler zaten mevcut ve benimsenme oranları pek yüksek değil.

Başarısı bu tip varsayımlara ihtiyaç duymadığı ve bunları vaat etmediği için bunların esasen Gridcoin ile bir alakası bulunmuyor.

5) Yüksek güvenlik ihtiyacı duyan veya sıkı zamanlama ve bütçe gereksinimleri olan alıcılar için çalınma veya teslimin gecikmesi gibi durumlar karşısında anonim satıcılar hiçbir başvuru (rücu) imkânı sunmuyor. Masrafları kontrol altında tutmak amacıyla ve IP ihlali gibi durumlar karşısında bir rücu kanalının bulunmaması, kabul edilemez bir özellik olabilir. Buna ek olarak, alıcı veya satıcı olsun, birçok katılımcının bazı bölgeler, şirketler veya bireyler ile anlaşma yapmasının önünde yasal engeller bulunabilir (mesela OFAC’ın SDN listesi gibi). Golem’in kör mimarisi sebebiyle katılımcılar kabul edilemez hukuki tehlikelere maruz kalabilirler.

Tüm dağıtılmış bilgi işlem projeleri IP güvenliği konusunda büyük zorluklarla karşı karşıya olsalar da, Gridcoin projelere hiç olmazsa temel bir seviyede katılıma imkân veriyor. Bu Golem’in başaramadığı bir şey. Ayrıca Gridcoin hiçbir üçüncü taraf ile anlaşma, alım veya satım işlemleri yapmıyor.

6) Eşlik eden elektrik ve kullanıma bağlı aşınma giderleri hesap edilirse, faal bir biçimde fazlalık kapasitesine alıcı aramayan veya spekülatör olmayan birini Golem’e katılmak için teşvik eden pek bir şey bulunmuyor. Tedavüle girecek olan Golem jeton sayısı sınırlı olduğu gibi bu jetonların hepsi çoktan sahiplerine dağıtıldılar. Daha fazla jeton üretimi olmayacak. Menfaat (staking) sistemi de bulunmuyor (Golem bir blok zinciri değildir).

Araştırmayı ispat (proof-of-research) adlı güvenlik yönteminin bir parçası olarak Gridcoin’de eksiksiz bir sikke dağıtım özelliği bulunuyor. Bu da herhangi birinin bir yatırımcı olarak katılıp ufak bir miktar gelir elde edebileceği ve eğer ilgisini çekmezse veya ekonomik olarak külfetli ise hesap işlerinin getirdiği masraflar ile uğraşmak zorunda kalmayacağı anlamına geliyor.

7) Golem kullanmak isteyen alıcıların Golem ağında dağıtılabilecek görevler oluşturabilmek için (feleğin çemberinden geçmiş mevcut bir platform yerine) henüz yayınlanmak bir kenara dursun, geliştirilmesi bile bitmemiş olan Golem Yazılım Geliştirme Kitini (Golem SDK) kullanabilen yazılım uzmanlarına yatırım yapmaları gerekecek. Ek olarak, Golem ile uyumlu görevler oluşturmanın ne kadar karmaşık olduğu bilinmiyor çünkü Golem genel amaçlı bir bilgi işlem platformu sunmaktan uzak olduğu gibi kullanım kolaylığı sunacağına yönelik varsayımlar da bu noktada spekülasyondan ibaret.

Gridcoin BOINC’e dayanıyor. Tamamen açık kaynaklı bir platform olan BOINC ise yıllardır yazılım geliştirme, hata ayıklama ve iyileştirme (optimizasyon) için yatırım yapıyor. Süreç gayet iyi belgelendirilmiş durumda ve hâlihazırda devasa bir ekosisteme sahip. Dahası, geliştirme yatırımı katılım garantisi sunuyor.

Kripto sever gözüyle bakarsak, Golem’in kendine ait bir blok zinciri bulunmuyor (Ethereum jetonlarını kullanıyor). Blok zincirine özellik ekleme yahut sorun giderme kabiliyeti de bulunmuyor. Eğer ilerleyen dönemlerde Ethereum’a bağlı problemler veya yetersizlikler ortaya çıkarsa, kendi blok zinciri uyarlamasını geliştirmeksizin yahut farklı bir kod temeline geçiş yapmaksızın, Golem’in bu sorunu aşması imkânsız olacaktır. Bu seçeneklerin ikisi de devasa çabalar gerektirmektedir.

Hâlihazırda menfaat sistemine sahip bir sikke (ki ETH bunu geliştiriyor gibi görünüyor) olan Gridcon kendine ait bir blok zinciri işletiyor ve ileri tarihli akıllı sözleşme uyarlamalarını destekliyor (bu hedef yol haritasına girdi bile). Böylece anahtar niteliğindeki ETH işlevlerini korumanın yanı sıra, sinir ağı tabanlı mutabakat yöntemi ve zincir üstünde oylama gibi kendine has yeni özellikler de kazanabiliyor.

9) Özel amaçlı bir pazar yeri uygulaması olan GNT katılımı teşvik etmek için şirketlerin ödediği ücretlerden başka bir şeyi asla kullanamayacak. Yani Golem hiçbir zaman Gridcoin’in yaptığı işi yapamaz. Gel gelelim, Gridcoin sunduğu temel işlevselliğin üstündeki katmanlara kolayca harici hizmetler ekleyebilir. Mesela tasdikli kullanıcılar için yeddiemin hizmeti sunan bir BOINC projeleri pazar alanı gibi. Böylece Gridcoin, nihayetinde Golem’in müzayede temelli sisteminin aynısını kurabilir.

Gridcoin için bir adım ileri gitme zamanı

Düzinelerce BOINC projesindeki yüz binlerce mevcut BOINC kullanıcısının katılımını teşvik etmek için Gridcoin önceleri kendini bilim para birimi (coin) olarak konumlandırdı. Değeri yükseldiğine göre, Gridcoin’in cazibesinin bu asıl kitleyi pekâlâ aşacak şekilde genişlediği ve artık Gridcoin’in kendi başına BOINC ekosistemine yeni katılımcılar getirmeye başladığı söylenebilir. Kalan BOINC kullanıcılarının katılımından faydalanması ve onlara da katma değer sunması mümkün olmasına rağmen Gridcoin’in artık bir adım öne çıkarak, (BOINC’in kendisinin de yaptığı gibi: “Şirketler masaüstü dağıtımlı hesaplama için BOINC kullanıyor”) ticari uygulamalara kucak açan bir pazarlama stratejisi benimsemesi gerekiyor. Gridcoin sayesinde şirketler projelerine hiç olmazsa temel düzeyde bir katılım olacağından emin olabiliyorlar ve Gridcoin satın alıp katılımcılara dağıtmak suretiyle katılımın artmasını kolayca teşvik edebiliyorlar. Bu da doğal olarak Gridcoin değerinin yükselmesine ve Gridcoin süper bilgisayarının toplam kapasitesinin artmasına sebep olacaktır.

Son olarak, Gridcoin görev dağıtımı ve doğrulaması yapabilecek bir sistemi sıfırdan başlayarak inşa etmeye kalkışmadığı için, tüm BOINC ekosisteminin müşterek yeteneklerinden istifade ediyor. Buna BOINC’in farklı platformlarda güvenle ve etkin bir şekilde çalışması için destek veren çekirdek niteliğindeki düzinelerce katkıcı insan ve 30 bini aşkın bilgisayar kodu bağışı da dâhil. Golem bir avuç meraklıyla birlikte bunca işi sıfırdan başlayarak tekrar yapmaya girişiyor. Sonuçta ise, hedeflediğinden fazlasını asla başaramayacak olan, süper bilgisayara pek benzemeyen derme çatma bir yapı ortaya çıkıyor.