Ana Sayfa Yazı Bitcoin Cash Bitcoin’in Devamıdır

Bitcoin Cash Bitcoin’in Devamıdır

Bitcoin teknik makalesinde tarif edilen özgün sistemi en yakından takip eden coin Bitcoin Cash'tir.

PAYLAŞ

Bitcoin: Geçmişten Günümüze

İç çekişmeler ve Bitcoin’in esas değer önerisinin ne olduğuna yönelik farklı görüşler sebebiyle 2017 yılında bu para birimi ve topluluğu, her biri Bitcoin’in ne olduğu ve ne olması gerektiği konusunda farklı vizyonlara sahip olan birçok farklı gruba bölündü. Bu makale Bitcoin’in farklı “çatallarını” inceleyecek ve Bitcoin beyaz bülteninde tarif edilen özgün sistemi en yakından takip eden para biriminin neden Bitcoin Cash olduğuna yönelik delilleri ortaya koyacak.

Uçtan uça bir elektronik para sistemi olarak ortaya çıkan Bitcoin, ilk yılları boyunca patlayıcı, üstel bir büyüme yaşadı. Bitcoin’in ucuz para nakli, anında onaylama, tüm dünya ile uyumluluk, sürekli faaliyet ve herhangi bir tutar sınırlaması içermeme gibi özellikleri kullanıcıları kendine çekti. Bu elektronik para birimi kısa süre içinde dünyanın dört yanından çok farklı gruplar arasında popüler hale geldi. Satıcılar küresel pazara erişim sağlamak için Bitcoin kullandılar. Göçmen işçiler Western Union’dan çok daha ucuza evlerine para yollamak için onu kullandılar. Yardım kuruluşları ve içerik üreticiler onu bir “sanal bahşiş kutusu” olarak kullandılar ve dünyadaki her ülkeden büyük küçük bağışlar topladılar. Bazı sektörler, geleneksel ödeme yöntemlerini tamamıyla Bitcoin ile değiştirme imkânı bile buldular. Bu hızlı genişleme yıllar boyunca sürdü ve birçok insanın, finans teknolojileri sektöründe durdurulamaz bir devrim olma yolunda Bitcoin’in epey ilerleme kaydettiğini düşünmelerine yol açtı.

Bitcoin Ölçeklendirme Tartışmasının Şafağı

Fakat her teknolojide olduğu gibi, ölçeklendirme sıkıntısı kaçınılmaz bir biçimde ortaya çıktı. Bitcoin’in daha en başlarından beri insanlar bu sistemin ne şekilde ölçeklendirilmesi gerektiğini tasarladılar ve tartıştılar. Yalnız milyonlar değil, milyarlarca insan için; başka türlü Bitcoin nasıl ana akım küresel bir para birimi olarak kabul görebilirdi? Aslına bakarsanız Satoshi Nakamoto 2008 yılında Bitcoin kavramını ilk ortaya attığında, ona sorulan ilk soru sistemin nasıl ölçeklendirileceği olmuştu. Nakamoto şöyle cevap vermiştir:

Bant genişliği düşündüğünüz kadar engelleyici olmayabilir. Sıradan bir ödeme işlemi 400 bayt civarında tutacaktır (ECC güzelce az yer kaplar) Her işlemin iki kere yayınlanması gerekmektedir, yani ödeme başına 1KB diyelim. 2008 mali yılında VISA 37 milyar ödemeyi işlemden geçirdi, yani günde ortalama 100 milyon işlem. Bu kadar işlem 100GB bant genişliği kaplayacaktır, yani 12 DVD veya 2 yüksek çözünürlüklü film, yani günümüz fiyatları ile 18 dolar tutarında bant genişliği. Eğer ağ bu kadar büyüyecek olursa, bunun olması yıllar sürecektir ve o güne gelindiğinde 2 HD filmi İnternet üzerinden yollamak çok da büyük işmiş gibi görülmeyecektir.

Sonradan akla gelen bir düşünce, nihayetinde yazılım geliştiriciler arasındaki gündeme damga vuran bir tartışma haline gelmesini takiben, Bitcoin topluluğunda büsbütün bir ayrışmaya dönüştü.

Sonunda kendilerine “Bitcoin Core” adını veren küçük bir yazılımcı grubu, eski Bitcoin zincir dalının yazılım geliştirme idaresini ele geçirerek, sezgilere aykırı bir biçimde, Bitcoin’in günlük 250 bin işlemden fazlası için, yani 2008 fiyatları ile 4.5 dolar sent değerinde bant genişliğinden öte ölçeklendirilmesinin mümkün olmadığı konusunda ısrar etmeye başladı. Sonunda ağ dayatılan bu kapasite limitine 2016 yılında ulaştığında, Bitcoin, başından beri onu böylesine çekici yapan birçok özelliği yitirmeye başladı.

İşlem ücretleri fırlayarak bir kuruşun kesirlerinden, 2017 Ağustos’ta neredeyse 9 dolarlık zirveye ulaştı. İşlemlerin onaylanma süresi git gide güvenilmez bir hal aldı ve kullanıcılar kendilerini ödemenin gitmesi için saatler veya günlerce beklerken bulabildiler. Kullanılırlıktaki bu düşüş, onu erken benimseyen birçok perakendecinin Bitcoin’i terk etmelesine yol açtı. Bu perakendeciler rakip dijital paralara geçtiler yahut tamamıyla geleneksel ödeme yöntemlerine geri döndüler. Bitcoin’e geçişin ivmesi iyice düştü ve Bitcoin’in 9 yıllık tarihinde ilk kez 2017 yılında, ağda gerçekleşen işlem sayısı azalmaya başladı.

Segwit Çekirdek’in Doğuşu

Kendilerine “Bitcoin Çekirdek” diyen grup, Bitcoin’in hiçbir zaman para olarak düşünülmediği ve alt tarafı yeni bir spekülatif varlık sınıfı olduğu konusunda ısrar etmeye başladı. Ayrıca Bitcoin’i tanımlayan özelliklerin birçoğunu ortadan kaldırmaya başladılar. Ödemeleri iptal edilebilir hale getirdiler (RBF) ve insanların bitcoinlerinin güvende olmasını matematiksel olarak güvence altına alan dijital imza bilgilerini ayırdılar (Segwit). Beyaz bültene aykırı hedeflerinin birçoğuna ulaşan bu grup artık Bitcoin’in temel ideallerini temsil etme kabiliyetine sahip olmadığı gibi ödeme ile alakalı özgün değer önermelerinin hiçbirini ilerletmesi de mümkün değildir. Bu gruba dâhil olanların adanmış, sıkı çalışan, yetenekli (insanlar) olduklarına şüphe yok. Fakat konuya dair yukarıdaki gerçekler ortadayken, böylesi bir grubun isminde “bitcoin” kullanması olacak iş değildir. “Segwit Core (Segwit Çekirdek)” çok daha uygun görünüyor.

SegWit coinler imza verilerini yapılan işlemlerden ayrı tutarlar.

Segwit sikkeleri (Segwit coins), imza bilgilerini işlemden ayırmaktadır. Kaynak: Peter Rizun, SegWit Coins are not Bitcoins

Bitcoin Cash’in Sahneye Çıkışı

Kendini ispatlamış ve başarılı bir teknolojide yapılan bu köklü değişiklikler, uzun zamandır Bitcoin kullanan bir grup kaygılı insanın 1 Ağustos 2017’de bir “çatal” veya “ayrışma” başlatmasına sebep oldu. Bu çataldan, blokların kapasite limitini artıran, RBF özelliğini yani ödemelerin yeniden yönlendirilmesi işlevini ortadan kaldıran ve dijital imza bilgilerini el sürmeden koruyan bir Bitcoin sürümü olan Bitcoin Cash doğdu.

Bitcoin Cash çatallanması.

Bitcoin’in Segwit zinciri soyundan farklı olan Bitcoin Cash, kendi piyasa değerine, kendi madencilik ağına ve ortak ata olan bloktan bu yana, kendi benzersiz işlem geçmişine sahiptir. Fakat Bitcoin Cash çatalı madencilerin azınlıkta olan bir grubu tarafından üretilmiş olduğu için, birçok hizmet Segwit zincirini “Bitcoin” olarak kabul etmektedir. Esasında bu ikisini, ortak bir ataya sahip olan akrabalar olarak düşünmek daha isabetli olacaktır.

“Bitcoin” ismi miras olarak Segwit zincirine kalmış olduğu halde, Bitcoin Cash, örnek bir elektronik ödeme sistemi olarak tüm bu dijital para birimi patlamasının fitilini ateşleyen Bitcoin sürümüne çok daha fazla benziyor.

İki Bitcoin versiyonları arasındaki farklar.

Segwit Çekirdek grubu bu tip çatalların “tehlikeli” olduğu ve tüm Bitcoin sisteminin altını tamamen oyacağı konusunda ısrar etse de, Bitcoin Cash zoraki çatalının (aksine) başarılı geçmiş olması, fikir ayrılıklarını çözümlemek, yeni özellikler denemek ve farklı modellere serbest piyasada birbirleriyle rekabet imkânı vermek için ağ bölünmelerinin geçerli bir yol olduğunu göstermiş oldu.

Başka Bitcoin Çatalları Kapıda

Ekim 2017 itibarıyla, Segwit zincirinde iki yeni ayrışma planlanıyor. SegwitGold 25 Ekim civarında ayrılacak ve Segwit2x çatalı 494784 numaralı blokta, yani Kasım ortalarında gerçekleşecek. Segwit2x çatalı blok boyutunu 2MB’ye çıkarmanın yanı sıra dijital imza bilgilerini ayırmak için SegWit kullanacak.

Bitcoin’in çaralları

SegwitGold büyük oranda Segwit zincirinin aynısı olacak. En göze çarpan değişiklikler: Emeği ispat algoritmasının değiştirilmiş olması (bu durumda Bitcoin ağını güvence altına alan devasa bilgisayar ağını kaybedecekler) ve projeye sundukları emeğin “ödülü” olarak, çatalın yazılımcılarının kendilerine bir sürü bedava sikke hibe etmiş olmaları.

Segwit2x çatallanması, Segwit zincirinde yapılması planlanan, madencilik ağının ve Bitcoin’in istikrarlı bir biçimde çalışmasına bel bağlayan şirketlerin ezici bir çoğunluğu tarafından desteklenen bir güncellemedir. Bu çatallanma ile yapılan başlıca değişiklik, blok boyutunu 1MB’den 2MB’ye çıkarmak. Böylece ağın kapasitesi günlük yaklaşık 250 bin işlemden 500 bin işleme yükselecek. Segwit Çekirdek grubu her türden yerel kapasite artışına kararlı biçimde karşı çıkıyor ve yeni zinciri hayatta tutmaya yetecek kadar madenci desteği elde edip edemeyeceği belli olmadığı halde, kendi zincirini (Segwit1x) faaliyette tutma sözü veriyor.

Farklı çatallar arasındaki temel farklar aşağıda özetlenmiştir.

Çatallanmalardan oluşan yeni bitcoin blok zincirlerinin farkları.

Bitcoin Cash

Kısaltılmış işareti: BCC (bazen BCH olarak da adlandırılıyor)
Madencilik algoritması: SHA-256
Blok boyutu (Günlük işlem kapasitesi): Şu an 8MB, yeni çatallanma olmadan 32MB’a yükseltilebilir. (Günde 2 – 8 milyon işlem. Saniyede 23 – 92 işleme denk)
Azami kapasiteye ulaşmak için kullanılan veri: 8MB
Ortalama işlem ücreti: 0.07 dolar.
Ortalama onay süresi: Yaklaşık 15 dakika (10 dakika hedefleniyor)
Ödemeler geri döndürülebiliyor mu?: Hayır. Bir ödeme gönderildiğinde, işlem nihaidir.
Segwit içeriyor mu?: Hayır. Her bir ödeme kendi benzersiz dijital imzasını içermektedir.
Notlar: 10 dakikadan uzun onay süreleri, karma hızındaki dalgalanmalardan kaynaklanmaktadır. İlk blokta onay için 0.01 dolarlık ücretler dahi işe yaramaktadır fakat bazı cüzdanlar varsayılan olarak yüksek ücret kullanmaktadır.

Segwit2x (Planlanan)

Kısaltılmış işareti: BTC (planlanan), artık Bitcoin olmadığı için muhtemelen SW2
Madencilik algoritması: SHA-256
Blok boyutu (Günlük işlem kapasitesi): 2MB blok boyut limiti. Segwit’in %100 benimsendiği varsayılırsa (şu an ~%10), 3.4MB’ye kadar “etkin” kapasite. Günde 500 bin – 850 bin işlem (saniyede 5.8 – 9.8 işlem).
Azami kapasiteye ulaşmak için kullanılan veri: 8MB’ye kadar
Ortalama işlem ücreti: Daha sonra belirlenecek.
Ortalama onay süresi: Daha sonra belirlenecek (10 dakika hedefleniyor)
Ödemeler geri döndürülebiliyor mu?: Evet. Bir ödeme yollandıktan sonra, fakat onaylanmadan önce, gönderici RBF kullanarak alıcı adresini değiştirebilmektedir (kendine geri yollamak da dahil).
Segwit içeriyor mu?: Evet. Dijital imzalar ayrı bir veri yapısına taşınmıştır.

Segwit Zinciri / Segwit1x

Not: Segwit2x çatalının ardından, bu zincir Segwit1x adı ile anılacaktır.

Kısaltılmış işareti: Halihazırda BTC. Segwit2x ayrışmasını takiben “SW1” sembolü önerilmiştir.
Madencilik algoritması: SHA-256
Blok boyutu (Günlük işlem kapasitesi): 1MB blok boyut limiti. Segwit’in %100 benimsendiği varsayılırsa (şu an ~%10), 1.7MB’ye kadar “etkin” kapasite. Günde 250 bin – 425 bin işlem (saniyede 2.9 – 4.9 işlem).
Azami kapasiteye ulaşmak için kullanılan veri: 4MB’ye kadar
Ortalama işlem ücreti: Şu an yaklaşık 3 dolar, fakat sık sık dalgalanıyor.
Ortalama onay süresi: 40 – 60 dakika arası (10 dakika hedefleniyor). 8 Haziran 2017’de tepe yaparak 2500 dakikayı aşmıştır.
Ödemeler geri döndürülebiliyor mu?: Evet. Bir ödeme yollandıktan sonra, fakat onaylanmadan önce, gönderici RBF kullanarak alıcı adresini değiştirebilmektedir (kendine geri yollamak da dahil).
Segwit içeriyor mu?: Evet. Dijital imzalar ayrı bir veri yapısına taşınmıştır.

SegwitGold (Planlanan)

Kısaltılmış işareti: SWG
Madencilik algoritması: Equihash (Mevcut bitcoin madencilik altyapısı ile uyumlu değil).
Blok boyutu (Günlük işlem kapasitesi): 1MB blok boyut limiti. Segwit’in %100 benimsendiği varsayılırsa (şu an ~%10), 1.7MB’ye kadar “etkin” kapasite. Günde 250 bin – 425 bin işlem (saniyede 2.9 – 4.9 işlem).
Azami kapasiteye ulaşmak için kullanılan veri: 4MB’ye kadar
Ortalama işlem ücreti: Daha sonra belirlenecek.
Ortalama onay süresi: Daha sonra belirlenecek (10 dakika hedefleniyor)
Ödemeler geri döndürülebiliyor mu?: Evet. Bir ödeme yollandıktan sonra, fakat madenciler tarafından onaylanmadan önce, gönderici RBF kullanarak alıcı adresini değiştirebilmektedir (kendine geri yollamak da dahil).
Segwit içeriyor mu?: Evet. Dijital imzalar ayrı bir veri yapısına taşınmıştır.

Bitcoin Cash Bitcoin’dir

Bitcoin’de kasıtlı bir biçimde merkezi bir otorite yahut yönetim organı bulunmaması, “Bitcoin’in ne olduğuna dair” her türden ciddi tartışmanın, “çünkü biz öyle söylüyoruz” nutukları yerine, mantıki delillere ve verilere dayandırılmak zorunda olduğu anlamına gelmektedir.

Farklı Bitcoin sürümleri arasında yapılan yukarıdaki karşılaştırmaya, beyaz bültene ve Bitcoin’in daha başından beri elektronik bir para sistemi olmak üzere tasarlandığı yönündeki genel anlayışa dayanarak, bu İnternet sitesi, Bitcoin Cash’in, özgün tasarımı en yakından takip eden Bitcoin sürümü olduğu yönünde kendini konumlandırmaktadır.

Bitcoin Cash’in Bitcoin olduğuna yönelik bu duruş, Bitcoin’in tasarım hedeflerine ve onun yaratılışına yol açan kullanım amaçlarına, Bitcoin Cash’in gösterdiği bağlılıktan kaynaklanmaktadır.

13 Ekim 2017’de Bitcoin Unlimited Baş Mühendisi Peter Rizun bir açıklama yaparak, Gigablock Testnet Initiative adlı projenin tarihteki ilk 1GB boyutlu blokun madenciliğini ve ağda dağıtımını başarı ile gerçekleştirdiğini söyledi. Böylesi bir test sonucu, Bitcoin ağının ana akım ödeme işleyiciler ile doğrudan doğruya rekabet edebilecek şekilde ölçeklendirilebileceğini ortaya koymaktadır (Saniyede 10 bin işlem ile VISA’nın ortalama saniyede 3 bin işleminden yüksek). Ölçeklendirmeye daha gerçekçi yaklaşım gösteren Bitcoin Cash, dünya genelinde kullanılan uçtan uca bir ödeme sistemi olmak üzere iyi konumlandırılmış durumda.

Sonuç

Yukarıda sunulan delillere dayanarak, Bitcoin Cash (BCC), özgün Bitcoin icadının doğal devamına benzeyen tek çataldır. Tüm Segwit zincirleri Bitcoin’in temel nitelikteki o kadar fazla özelliğini değiştirmişlerdir ki bunların herhangi birini Bitcoin ismiyle anmak zorlama gibi durmaktadır.

Ekler:

Madencilik

SegwitGold istisnasıyla, mevcut tüm Bitcoin çatalları madencilik için SHA-256 karma algoritmasını kullanıyor. Özel donanım sahibi olmak önemlidir çünkü bu, ağın güvenliğini sağlama işine katılabilmek amacıyla madencilerin, kendilerini dahi riske sokan ciddi yatırımlar yapmaları gerektiği anlamına gelmektedir. Equihash gibi CPU odaklı bir algoritma, botnet ve sunucu çiftliklerinin ağda kolaylıkla madencilik yapabilecekleri anlamına gelmektedir fakat CPU zamanını daha karlı bir biçimde değerlendirme fırsatı doğarsa, madenciliğe devam etmeleri için herhangi bir teşvik bulunmamaktadır.

Kapasite

Ağın kapasitesi bir para biriminin temel özelliklerinden bir tanesi değildir fakat tüm talebe cevap verebilmesi için ağın yeterli kapasiteye sahip olması önemlidir. Eğer kullanmak isteyen herkese yetecek kadar banknot olmasaydı, kâğıt para pek de kullanışlı olmazdı. Özgün Bitcoin de, Bitcoin Cash de bu düşünceye bağlı kalmaktadır fakat Segwit zinciri ve Segwit Çekirdek yazılımcıları, ağı kullanma talebi mevcut kapasiteyi aşsa dahi, kapasiteye suni bir sınır konması gerektiğine inanmaktadırlar.

Kullanıcı deneyimi

Bitcoin dijital para olarak kullanışlıdır çünkü herhangi bir tutarda ödeme yapmak için kullanılabilir, büyük ya da küçük. Ücretler düşükken bir fincan kahve veya 1 dolarlık bir şarkı almak için, veya bozukları bahşiş kutusuna atmanın dijital eşdeğerini gerçekleştirmek için Bitcoin ile ödeme yapmak mantıklıdır. Kapasite sınırlandığında ücretler çarpıcı biçimde yükselmektedir (Segwit zincirinde olduğunu gördüğümüz üzere) ve birçok ticari amaç için Segwit Coin (Segwit Sikke) artık kullanışlı değildir. Yüksek ücretler, Bitcoin alması muhtemel birçok insanı fiyat araştırmasına itmektedir ve Bitcoin’in düşük ücretli ve hızlı onaylama modelinden istifade etmek isteyen birçok yenilikçi iş girişim modelini engellemektedir. Kendilerine artık Segwit Core olarak hitap ettiğimiz bu grubun yönlendirmesi ile Segwit Sikke’nin “ekonomik kaidesinde” yapılan bu değişiklik, Segwit Sikke’nin ticari alanda benimsenmesini azaltarak, birçok şirketin onu terk ederek daha işlevsel başka kripto para birimlerine geçmesine yol açmıştır. Geri dönülecek en bariz yer Bitcoin (BCC)’dir.

Segwit ve RBF üzerine

Bitcoin beyaz bülteni gayet açık bir biçimde şunu söylemektedir:

Dijital bir imzalar zinciri olan, elektronik bir para tanımlıyoruz.

Segwit Çekirdek yazılımcıları tarafından Segwit “özelliğinin” eklenmesiyle birlikte, dijital imzaları işlemden ayıran ve yalnızca yazılımın belirli bir sürümünü çalıştıran kullanıcıların görebileceği şekilde onları yeni bir veri yapısına yerleştiren yeni bir ödeme türü ortaya çıkarıldı. ANYONE_CAN_SPEND (Herkes_Harcayabilir) adlı Bitcoin operasyon kodu aracılığıyla, imza bilgisi içermeyen bu ödeme işlemlerinin geçerli olduğu konusunda diğer Bitcoin yazılım sürümleri “kandırılmaktadırlar”. ANYONE_CAN_SPEND adreslerde bitcoin saklamak, Bitcoin’in tasarımında yatandan çok daha farklı bir güvenlik modeline dayanmaktadır ve güvene dayalı olmaması icap eden bir sisteme, güvenme ihtiyacını sokmaktadır.

Segwit Çekirdek tarafından getirilen eksik düşünülmüş bir diğer “özellik” olan Replace-by-Fee (RBF), bir ödemeyi yolladıktan sonra fakat ödeme onaylanmadan önce, kullanıcının o ödemeyi geri çevirmesini kolay bir hale getiriyor. Sık sık ödemelerin onaylanması için kullanıcıların 24 saat veya daha fazla beklemesini gerektiren sınırlandırılmış kapasite ile bir araya geldiğinde RBF özelliği Bitcoin’i çok daha az kullanışlı ve daha güvensiz yapıyor. Kredi kartları ile yapılan ödemelerin geri döndürülmesine dayanan sahtekârlıklar, satıcılar için gerçek bir problem arz etmektedir fakat kredi kartı şirketlerinde sırf bu riski asgariye düşürmek için kurulmuş bölümler bulunmaktadır (bakınız: yüksek giderler). Kâğıt paranın bir kez harcandığında geri döndürülememesi gibi, geri döndürülemez olma özelliği Bitcoin’i “Bitcoin” yapan önemli bileşenlerden bir tanesidir.

 

Bitcoin Cash is Bitcoin

In 2017, internal strife and differing views on Bitcoin’s fundamental value proposition caused the currency and its community to break off into several distinct groups, each with their own vision of what Bitcoin is and what it is meant to be.